Kategoria:Archidiecezja Gnieźnieńska

Z Genepedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest zalążek artykułu Archidiecezja Gnieźnieńska. Możesz go rozwinąć i uzupełnić lub poddać weryfikacji.
Jeśli uznasz że artykuł jest kompletny zaznacz ten fakt w Dyskusja kategorii:Archidiecezja Gnieźnieńska o dokumencie.

Archidiec. Gnieźnieńska

inne nazwy: Brak danych
łac. Archidiaecesis Gnesnensis
Strona oficjalna
Linki do stron parafialnych

Informacje podstawowe

  • Ustanowiona: 999 r.
  • Zniesiona: istnieje nadal
  • Metropolia: Gnieźnieńska (999 - nadal)

Biskupi

Lista biskupów ujęta jest na stronie.
[1]

Historia archidiecezji

Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej abp Jana Łaskiego
Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej abp Jana Łaskiego T1
Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej abp Jana Łaskiego T2
  • 999 r. - ustanowiono archidiecezję
  • 1000 r. - nastąpiła realizacja dekretu o erekcji archidiecezji
  • 1418 r. - Gniezno ustanowiono siedzibą prymasów Polski
  • 1515 r. - Gniezno ustanowiono siedzibą legatów papieskich
Trwała ona do dn. 4 marca 1946 r.
  • 1939 r. - do 1945 r. archidiecezja znalazła się na obszarach adm. niemieckiej
- okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie (40 parafii)
- reszta w Kraju Warty
Linia demarkacyjna biegła wzdłuż południowych granic powiatów: toruńskiego, bydgoskiego i wyrzyskiego. Podział ten jest istotny, bo różną politykę wyznaniową prowadzili Niemcy w obydwu okręgach.
Rzymsko-Katolicki Kościół narodowości niemieckiej, dysponował 11 kościołami (Biechowo, Broniszewice Nowe, Dziekanowice, Gniezno - św. Trójca (wcześniej św. Jan Chrzciciel), Inowrocław - najpierw Zwiastowanie NMP, potem św. Mikołaj, Jarocin - św. Marcin, Pleszew - św. Jan, Racendów, Strzydzewiec, Wągrowiec - św. Jakub, Wieczynek).
  • 1942 r. - do 1945 r. w Kraju Warty były otwarte tylko 39 kościoły parafialne i 2 kościoły nieparafialne nie licząc kosciołów niemieckich
Trwała ona do 1992 r.

Kapituły

Uzupełnić

Zasięg terytorialny

  • 1136 r. - w dn. 7 lipca obejmowała:
- Kasztelanie: gnieźnieńską, ostrowską, łeknińską, nakielską, żnińską, kaliską, czestramską (nad Baryczą), rudzką, część milickiej, sieradzką, spicimierską, małogoską, rozpierską, łęczycką, łowicką, wolborską, żarnowską i skarżyńską oraz niezidentyfikowane kasztelanie "Trablovici et Radlici"
  • 1140 r. - obszar Archidiecezji ok. tego roku
Diecezje ok. 1140 r.JPG
Źródło: Strona par. Łęgowo
(spór o tę kasztelanię toczył się jeszcze w 1319 r. przed trybunałem papieskim)
Włączono do archidiecezji:
- Parafia Żoń
- Parafia Grylewo
- Parafia Jaktorowo
- Parafia Kłobuck
- Parafia Krzepice
Archidiecezja liczyła wówczas ok. 680 parafii w 14 dekanatach podległych:
- Archidiakonat Gnieźnieński
- Archidiakonat Uniejowski
- Archidiakonat Łęczycki
- Ustalić nazwy dekanatów i podległość
W jego skład weszły:
- Dekanat Więcbork (15 parafii)
- Dekanat Człuchów (11 parafii)
- Dekanat Kcynia (12 parafii)
- Dekanat Łobżenica (12 parafii)
- Dekanat Nakło (11 parafii)
- Dekanat Tuchola (8 parafii)
- Dekanat Żnin (19 parafii)
- Dekanat Chojnice
- Dekanat Tuchola
  • 1583 r. - do 1589 r. trwała reorganizacja i rozbudowa sieci dekanalnej
- Ustalić szczegóły
  • 16?? r. - od pocz. XVII w. do poł. XVIII w. archidiecezja podzielona była na 40 dekanatów
- Ustalić nazwy
- parafia łódzka
- Ustalić pozostałe nazwy
  • 1772 r. - przed I rozbiorem Polski obejmowała:
- Archidiakonat Gnieźnieński:
- Dekanat Gniezno - św. Michała
- Dekanat Gniezno - św. Piotra i Pawła
- Dekanat Gniezno - św. Trójcy
- Dekanat Konin
- Dekanat Łekno
- Dekanat Słupca
- Dekanat Sompolno
- Dekanat Żnin
- Archidiakonat Kaliski:
- Dekanat Kalisz
- Dekanat Krotoszyn
- Dekanat Pleszew
- Dekanat Staw
- Dekanat Stawiszyn
- Archidiakonat Kamieński:
- Dekanat Człuchów (1 par. w Brandenburgii)
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Nakło
- Dekanat Tuchola
- Dekanat Więcbork
- Archidiakonat Kurzelowski:
- Dekanat Kurzelów
- Dekanat Małogoszcz
- Dekanat Opoczno
- Dekanat Przytyk
- Dekanat Skrzynno
- Dekanat Żarnów
- Archidiakonat Łęczycki:
- Dekanat Kłodawa
- Dekanat Kutno
- Dekanat Łęczyca
- Dekanat Tuszyn
- Dekanat Zgierz
- Archidiakonat Łowicki:
- Dekanat Łowicz
- Dekanat Rawa Mazowiecka
- Dekanat Skierniewice
- Archidiakonat Uniejowski:
- Dekanat Brzeźnica
- Dekanat Lutomiersk
- Dekanat Radomsko
- Dekanat Szadek
- Dekanat Uniejów
- Dekanat Warta
- Terytorium wieluńskie (formalnie w Archidiakonacie Uniejowskim):
- Dekanat Krzepice
- Dekanat Ruda
- Dekanat Wieruszów
  • 17?? r. - w II poł. XVIII w. zostały utworzone:
- Dekanat Lutomiersk
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Kcynia
Aż do III rozbioru archidiecezja była podzielona na 43 dekanaty.
- Ustalić nazwy
  • 1787 r. - archidiecezja posiadała:
- 8 archidiakonatów, Ustalić nazwy
- 3 oficjalaty generalne (Gniezno, Łowicz, Kamień Kraj.),
- 41 dekanatów Ustalić nazwy
- 808 parafii (w tym 666 w Polsce i 142 w zaborze pruskim),
- 11 kolegiat,
- 1140 kościołów i kaplic (w tym 104 kaplice publiczne i 52 kościoły szpitalne),
Pod względem wyznaniowym było na jej terenie 25551 Protestantów i 23721 Żydów.
- Ustalić nazwy dekanatów, Wcześniej był to oficjałat ???? obejmujący tereny na południe od rzeki Pilicy, które weszły w skład zaboru austriackiego.
W granicach zaboru pruskiego znalazło się tylko 26-29% dawnego terytorium arcybiskupstwa ze 178 parafiami, natomiast 429 parafii było na terenie zaboru rosyjskiego.
Ustalić szczegóły
Ustaić szczegóły
Ustalić nazwy dekanatów
  • 1821 r. - w dn. 16 lipca:
- nastąpiła likwidacja Archidiakonatu Kamieńskiego
- przekazano do Diecezji Chełmińskiej:
- Dekanat Człuchów
- Dekanat Tuchola
- Dekanat Kamień
- z Diecezji Włocławskiej włączono (czy 30 czerwca?):
- Archidiakonat Kruszwicki
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Inowrocław
- Dekanat Kruszwica
- parafie zawiślańskie
- część dekanatu wolborskiego
- Ustalić zakres
Odtąd, aż do nowej reorganizacji terytorialnej w XX w., obszar archidiecezji składał się z trzech enklaw:
- największej:
- Dekanat Gniezno - św. Michała
- Dekanat Gniezno - św. Piotra i Pawła
- Dekanat Gniezno - św. Trójcy
- Dekanat Nakło
- Dekanat Bydgoszcz
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Inowrocław
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Żnin
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Kruszwica
- Dekanat Łekno
- Dekanat Powidz
- Dekanat Pleszew
- drugiej:
- Dekanat Ołobok
- trzeciej (oddzielonej Diecezją Poznańską):
- Dekanat Krotoszyn
  • 1845 r. - archidiecezja podzielona była na 17 dekanatów, 211 parafii, 11 filii
- Ustalić szczegóły
  • 18?? r. - w II poł. XIX w. nastąpiła likwidacja kilku parafii
Ustalić
  • 1916 r. - został ustanowiony Dekanat Pobiedziska
- Archidiecezja była podzielona na 19 dekanatów (208 parafii)
- Ustalic nazwy
- Dekanat Bydgoszcz - Miejski
- Dekanat Bydgoszcz - Podmiejski
Do 1924 r. zostało powołanych do życia 12 dalszych parafii (w tym 5 w Bydgoszczy i 3 w Inowrocławiu).
  • 1923 r. - w tym roku nastąpiło:
- zlikwidowanie:
- Dekanat Gniezno - św. Michała Zbarskiego
- Dekanat Gniezno - św. Piotra i Pawła
- Dekanat Gniezno - św. Trójcy
- powołanie:
- Dekanat Gniezno
- Dekanat Września
- Dekanat Janowiec
- Dekanat Trzemeszno
- Dekanat Gniezno
- Dekanat Bydgoszcz - Miejski
- Dekanat Bydgoszcz - Podmiejski
- Dekanat Czermin
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Janowiec
- Dekanat Inowrocław
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Krotoszyn
- Dekanat Kruszwica
- Dekanat Łekno
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Nakło
- Dekanat Ołobok
- Dekanat Pleszew
- Dekanat Pobiedziska
- Dekanat Powidz
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Trzemeszno
- Dekanat Września
- Dekanat Żnin
  • 1925 r. - od dn. 10 lutego do dn. 2 sierpnia erygowane były 34 parafie
(z tego cztery wkrótce znalazły się w granicach archidiecezji poznańskiej)
Ustalić listę
Która ?
  • 1925 r. - w dn. 25 marca:
- przyłączono z Archidiecezji Poznańskiej (23 parafie) :
- Dekanat Miłosław
- Dekanat Jarocin
- przekazano do Archidiecezji Poznańskiej (24 parafie):
- Dekanat Ołobok
- Dekanat Krotoszyn
W ten sposób zlikwidowano istniejące dotychczas enklawy i archidiecezja otrzymała jedno zwarte terytorium. W jej skład wchodziły etnograficznie: Ziemia Gnieźnieńska, Ziemia Pałucka, część Ziemi Zbarskiej i część Kraińskiej oraz Kujawy Zachodnie i Białe.
  • 1926 r. - do 1939 r. powstało 10 nowych parafii
Ustalić listę
  • 1939 r. - Archidiecezja obejmowała:
- 21 dekanatów (261 parafii i 24 kościoły nieparafialne).
- Dekanat Gniezno (4 parafie)
- Dekanat Bydgoszcz - Miejski (7 parafii)
- Dekanat Bydgoszcz - Podmiejski (8 parafii)
- Dekanat Żnin (21 parafii)
- Ustalić pozostałe nazwy
Pozostałe dekanaty obejmowały od 12 do 17 parafii.
  • 1945 r. - do 1958 r. utworzono 15 nowych parafii
Ustalić listę
  • 1950 r. - z dn. 1 stycznia:
- zlikwidowane zostały:
- Dekanat Bydgoszcz - Podmiejski
- Dekanat Janowiec
- Dekanat Łekno
- Dekanat Powidz
- utworzone zostały:
- Dekanat Bydgoszcz
- Dekanat Białośliwie
- Dekanat Kłecko
- Dekanat Mogilno
- Dekanat Szubin
- Dekanat Wągrowiec
- Dekanat Witkowo
- Dekanat Złotnik
W tym momencie archidiecezja była podzielona na 24 dekanaty.
- Ustalić nazwy
- Dekanat Bydgoszcz I
- Dekanat Bydgoszcz II
  • 1963 r. - w tym roku:
- zlikwidowano
- Dekanat Złotnik
- ustanowiono
- Dekanat Inowrocław II (dotychczasowy Dekanat Inowrocław oznaczono jako Dekanat Inowrocław I).
- Dekanat Bydgoszcz podzielono na Informacja sprzeczna?:
- Dekanat Bydgoszcz I
- Dekanat Bydgoszcz II
- Dekanat Bydgoszcz III
- Dekanat Bydgoszcz IV
  • 1966 r. - do 1970 r. utworzono 20 nowych parafii
Ustalić listę
  • 1971 r. - do 1979 r. utworzono 27 nowych parafii
Ustalić listę
  • 1980 r. - do 1991 r. utworzono 33 nowe parafie
Ustalić listę
  • 1984 r. - w tym roku:
- ustanowiono:
- Dekanat Pakość
- Dekanat Strzelno
- Dekanat Złotniki Kujawskie
- zniesiono:
- Dekanat Inowrocław II
  • 1991 r. - w styczniu:
- reaktywowano Dekanat Inowrocław II
- podzielono Dekanat Gniezno na:
- Dekanat Gniezno I
- Dekanat Gniezno II
  • 1992 r. - w dn. 1 stycznia ?? archidiecezja była podzielona na (356 parafii):
- Dekanat Gniezno I
- Dekanat Gniezno II
- Dekanat Białośliwie
- Dekanat Bydgoszcz I
- Dekanat Bydgoszcz II
- Dekanat Bydgoszcz III
- Dekanat Bydgoszcz IV
- Dekanat Czermin
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Inowrocław I
- Dekanat Inowrocław II
- Dekanat Jarocin
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Kłecko
- Dekanat Kruszwica
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Miłosław
- Dekanat Mogilno
- Dekanat Nakło
- Dekanat Pakość
- Dekanat Pleszew
- Dekanat Pobiedziska
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Strzelno
- Dekanat Szubin
- Dekanat Toruń - Podgórz
- Dekanat Trzemeszno
- Dekanat Wągrowiec
- Dekanat Wierzchucin
- Dekanat Września
- Dekanat Złotniki Kujawskie
- Dekanat Żnin
  • 1992 r. - pomiędzy 1 stycznia a 25 marca
- z Diecezji Chełmińskiej przyłączono:
- Dekanatem Fordon
Brak dekretu w Orędownikach Diec. Chełmińskiej
Po wyjaśnieniu nanieść informacje na stronę Diec. Chełmińskiej, Dekanatu Fordon i parafii wchodzących w jego skład
  • 1992 r. - w dn. 25 marca:
Do Diecezji Pelplińskiej przekazano:
- Dekanat Wierzchucin Królewski
- Dekanat Fordon (w części leżącej poza granicami administracyjnymi miasta Bydgoszcz)
Do Diecezji Kaliskiej przekazano:
- Dekanat Czermin
- Dekanat Jarocin
- Dekanat Pleszew
Do Diecezji Toruńskiej przekazano:
- Dekanat Toruń - Podgórz
Tym samym diecezja obejmowała:
- Dekanat Gniezno I
- Dekanat Gniezno II
- Dekanat Białośliwie
- Dekanat Bydgoszcz I
- Dekanat Bydgoszcz II
- Dekanat Bydgoszcz III
- Dekanat Bydgoszcz IV
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Inowrocław I
- Dekanat Inowrocław II
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Kłecko
- Dekanat Kruszwica
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Miłosław
- Dekanat Mogilno
- Dekanat Nakło
- Dekanat Pakość
- Dekanat Pobiedziska
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Strzelno
- Dekanat Szubin
- Dekanat Trzemeszno
- Dekanat Wągrowiec
- Dekanat Witkowo
- Dekanat Września
- Dekanat Złotniki Kujawskie
- Dekanat Żnin
- oraz część Dekanatu Fordon, położonego w obrąbie granic administracyjnych miasta Bydgoszcz-Fordon (z Diecezji Chełmińskiej)
- Dekanat Września I
- Dekanat Września II
  • 1992 r. - z dn. 15 grudnia:
- dokonana została korekta granic archidiecezji w zakresie:
- Dekanat Pakość (przemianowany został na Dekanat Barcin)
- Dekanatu Gniezno I
- Dekanatu Gniezno II
- Dekanatu Inowrocław I
- Dekanat Mogilno
- Dekanat Szubin
- Dekanatu Żnin
- Ustalić zakres
- Nastąpił nowy podział dekanatów na terenie Bydgoszczy i utworzony został Dekanat Bydgoszcz V (Fordon)
- Dekanat Białośliwie został podzielony na Dekanat Wyrzysk i Dekanat Wysoka
- z Dekanat Wągrowiec został wydzielony Dekanat Damasławek
  • 1995 r. - w dn. 1 stycznia:
- powołano Parafię Bydgoszcz - bł. Michała Kozala
- powołano Parafię Nieżychowo
  • 1996 r. - w dn. 20 lutego Archidiecezja obejmowała:
- Dekanat Gniezno I
- Dekanat Gniezno II
- Dekanat Barcin
- Dekanat Bydgoszcz I (Północ)
- Dekanat Bydgoszcz II (Śródmieście)
- Dekanat Bydgoszcz III (Południe)
- Dekanat Bydgoszcz IV (Wyżyny)
- Dekanat Bydgoszcz V (Fordon)
- Dekanat Damasławek
- Dekanat Gniewkowo
- Dekanat Inowrocław I
- Dekanat Inowrocław II
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Kłecko
- Dekanat Kruszwica
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Miłosław
- Dekanat Mogilno
- Dekanat Nakło
- Dekanat Pobiedziska
- Dekanat Rogowo
- Dekanat Strzelno (10 parafii)
- Dekanat Szubin
- Dekanat Trzemeszno
- Dekanat Wągrowiec
- Dekanat Witkowo
- Dekanat Września I
- Dekanat Września II
- Dekanat Wyrzysk
- Dekanat Wysoka
- Dekanat Złotniki Kujawskie
- Dekanat Żnin
  • 1996 r. - w dn. 1 lipca:
- powołano Parafię Gniezno - Matki Boskiej Miłosierdzia
- powołano Parafię Nakło - NMP Królowej Polski
  • 1996 r. - pod koniec roku archidiecezja liczyła 319 parafii
  • 2004 r. - w dn. 25 marca:
- przekazano do Diecezji Bydgoskiej 12 dekanatów:
- Dekanat Bydgoszcz I (Północ)
- Dekanat Bydgoszcz II (Śródmieście)
- Dekanat Bydgoszcz III (Południe)
- Dekanat Bydgoszcz IV (Wyżyny)
- Dekanat Bydgoszcz V (Fordon)
- Dekanat Kcynia
- Dekanat Łobżenica
- Dekanat Nakło
- Dekanat Szubin
- Dekanat Wyrzysk
- Dekanat Wysoka
- Ustalić brakujący dekanat, prawdopodobnie jest to Łabiszyn
Pozostało 21 dekanatów Ustalić listę
- przyłączono z Diecezji Włocławskiej (27 parafii):
- Dekanat Golina (bez Parafii Kazimierz Biskupi)
- Dekanat Kleczew
- Dekanat Słupca
- Dekanat Zagórów
- przyłączono 4 dekanaty (26 parafii) z Archidiecezji Poznańskiej
Ustalić listę
Komunikat Nuncjatury Apostolskiej w Polsce z dn. 24.02.2004 r. opublikowany w Miesięczniku nr 2/2004.
  • 2015 r. - aktualny podział ujęty w podkategoriach.

Podkategorie

Poniżej wyświetlono 30 spośród wszystkich 30 podkategorii tej kategorii.

D

D cd.

D cd.

Strony w kategorii „Archidiecezja Gnieźnieńska”

Poniżej wyświetlono 35 spośród wszystkich 35 stron tej kategorii.

"

'

A

B

G

G cd.

P